Personenbelasting vanaf 2026: wat betekent de hervorming voor zelfstandigen en kmo’s?

De federale belastinghervorming brengt de komende jaren verschillende wijzigingen mee voor zelfstandigen, bedrijfsleiders en werkgevers. Sommige maatregelen zorgen voor meer netto-inkomen, terwijl andere aanleiding geven om bestaande verloningsstructuren opnieuw te bekijken. We zetten de belangrijkste aandachtspunten voor kmo-ondernemers op een rij.

Meer financiële ademruimte voor zelfstandigen

Voor zelfstandigen met een eenmanszaak zijn de vooruitzichten overwegend positief. Een van de meest opvallende maatregelen is de afschaffing van de belastingvermeerdering wegens onvoldoende voorafbetalingen.

Tot vandaag konden zelfstandigen en meewerkende echtgenoten een fiscale sanctie oplopen wanneer zij tijdens het jaar te weinig belastingen vooraf betaalden. Vanaf inkomstenjaar 2026 verdwijnt deze sanctie. Wie vrijwillig voorafbetalingen doet, kan wel nog genieten van een fiscale bonificatie. Deze maatregel biedt ondernemers meer flexibiliteit om hun cashflow zelf te beheren.

Voor bedrijfsleiders van een vennootschap blijft het huidige systeem van voorafbetalingen wel behouden.

Hogere belastingvrije som verhoogt het nettobedrag

Een tweede belangrijke wijziging is de geleidelijke verhoging van de belastingvrije som. Dit is het gedeelte van het inkomen waarop geen personenbelasting verschuldigd is.

De belastingvrije som stijgt de komende jaren van 10.910 euro naar 15.600 euro tegen inkomstenjaar 2030. Hierdoor blijft een groter deel van het inkomen belastingvrij, wat zowel zelfstandigen als werknemers een hogere nettobeloning oplevert. Omdat de verhoging stapsgewijs wordt ingevoerd, zal het voordeel jaar na jaar toenemen.

Nieuwe ondernemersaftrek vanaf inkomstenjaar 2027

Vanaf inkomstenjaar 2027 wordt bovendien een nieuwe ondernemersaftrek ingevoerd voor zelfstandigen.

Deze aftrek laat toe om 10% van de winst of baten fiscaal vrij te stellen, met een maximumbedrag van 650 euro. Vanaf 2029 stijgt dit plafond naar 900 euro.

Hoewel het om een eerder beperkt fiscaal voordeel gaat, heeft de maatregel enkele belangrijke troeven. De aftrek wordt automatisch toegepast, brengt geen bijkomende administratieve verplichtingen met zich mee en komt bovenop bestaande fiscale voordelen voor zelfstandigen.

Extra voordelen voor gezinnen en softwareontwikkelaars

Ook gezinnen profiteren van de hervorming. Zo wordt de toeslag op de belastingvrije som voor gezinnen met een of twee kinderen ten laste verder verhoogd. Tegen 2029 zal het fiscale voordeel voor het eerste en tweede kind volledig gelijkgeschakeld zijn.

Daarnaast wordt het fiscaal gunstige regime voor auteursrechten opnieuw toegankelijk voor softwareontwikkelaars. Sinds 2024 was deze regeling niet langer beschikbaar voor programmeurs, maar vanaf inkomstenjaar 2026 kunnen zij opnieuw onder bepaalde voorwaarden van dit systeem gebruikmaken.

Nieuwe aandachtspunten voor vennootschappen

Voor ondernemers die via een vennootschap actief zijn, bevat de hervorming ook enkele minder gunstige maatregelen.

Om als kleine vennootschap aanspraak te blijven maken op het verlaagde tarief in de vennootschapsbelasting, stijgt de vereiste minimumbezoldiging van de bedrijfsleider naar 50.000 euro. Dit bedrag zal bovendien jaarlijks worden geïndexeerd en 51.000 euro voor aanslagjaar 2027.

Daarnaast mogen voordelen van alle aard, zoals een bedrijfswagen, huisvesting of andere extralegale voordelen, voortaan maximaal 20% van het totale loonpakket vertegenwoordigen. Wanneer deze grens wordt overschreden, dreigt het verlies van het verlaagde tarief in de vennootschapsbelasting.

Ook dividenden worden zwaarder belast. Sinds 1 juli 2026 stijgt de roerende voorheffing op VVPRbis-dividenden van 15% naar 18%. Nieuwe liquidatiereserves worden eveneens minder gunstig behandeld. Hierdoor verkleint het fiscale verschil tussen een vergoeding via loon en een vergoeding via dividenden.

Voor veel bedrijfsleiders zal het daarom aangewezen zijn om samen met hun accountant de optimale verloningsstrategie opnieuw te evalueren.

Meer flexibiliteit voor werkgevers

Ook werkgevers kunnen voordeel halen uit enkele nieuwe maatregelen.

Het gunstregime voor overuren wordt definitief uitgebreid tot 180 fiscaal voordelige overuren per werknemer per jaar. Daarnaast kunnen werknemers tot 240 vrijwillige netto-overuren presteren zonder bedrijfsvoorheffing of personenbelasting, op voorwaarde dat hiervoor geen overloon wordt betaald.

Deze regeling biedt ondernemingen extra flexibiliteit om piekperiodes op te vangen zonder dat de loonkosten evenredig toenemen.

Ook andere wijzigingen kunnen impact hebben

Naast de grote hervormingen bevat de wet nog verschillende andere aanpassingen die een impact kunnen hebben op de fiscale situatie van gezinnen en ondernemers.

Zo wordt het huwelijksquotiënt geleidelijk afgebouwd, wijzigen bepaalde regels voor alleenstaande ouders en zal de bijzondere bijdrage voor de sociale zekerheid vanaf 2028 individueel worden berekend in plaats van per gezin. Daarnaast geldt sinds 2026 ook een nieuwe meerwaardebelasting op bepaalde financiële activa.

Wat betekent dit concreet?

De hervorming bevat verschillende maatregelen die zelfstandigen en werknemers meer netto-inkomen moeten opleveren. Vooral de hogere belastingvrije som, de nieuwe ondernemersaftrek en de afschaffing van de belastingvermeerdering wegens onvoldoende voorafbetalingen zijn interessante elementen voor zelfstandigen.

Voor bedrijfsleiders met een vennootschap wordt het daarentegen belangrijk om tijdig na te gaan of de huidige verloningsstructuur nog optimaal is. Een analyse van de verhouding tussen loon, dividenden en extralegale voordelen kan daarbij aangewezen zijn.

DISCLAIMER: Dit artikel werd gepubliceerd/voor het laatst gewijzigd op 18/08/2026 en werd opgesteld conform de op dat moment geldende wetgeving, rechtspraak, rechtsleer en interpretaties. Sinds voormelde datum kunnen er zich wijzigingen voordoen waardoor dit artikel verouderde informatie kan bevatten.

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief met fiscale updates en ondernemersnieuws.