Nieuwe regels voor de zorgvolmacht vanaf 1 september 2027

Een zorgvolmacht is vandaag een belangrijk instrument om zelf te bepalen wie uw belangen zal behartigen wanneer u dat door ziekte, een ongeval of ouderdom niet langer kunt. Via zo'n volmacht kunt u immers één of meerdere personen aanduiden die in uw naam bepaalde beslissingen mogen nemen zodra u daartoe zelf niet meer in staat bent.

Veel mensen denken daarbij in de eerste plaats aan het beheren van bankrekeningen, het betalen van facturen of het regelen van administratieve formaliteiten. Een zorgvolmacht kan echter veel verder gaan. Zo kunt u bijvoorbeeld ook bepalen wie beslissingen mag nemen over uw toekomstige woon- en zorgsituatie.

Wanneer er geen zorgvolmacht bestaat, moeten familieleden zich doorgaans tot de vrederechter wenden om een bewindvoerder te laten aanstellen. Die bewindvoerder staat onder toezicht van de rechtbank en heeft voor bepaalde handelingen een voorafgaande toestemming nodig.

Beperking van de keuzevrijheid

Vandaag bent u in principe vrij om zelf te kiezen wie u als zorgvolmachthouder aanduidt. Dat kan een partner, kind of ander familielid zijn, maar ook een goede vriend, buur, accountant of advocaat.

Vanaf 1 september 2027 verandert dit echter. Door een nieuwe wet zal een zorgvolmacht enkel nog kunnen worden toegekend aan een familiale of professionele bewindvoerder. De wetgever wil daarmee meer garanties bieden voor personen die later beschermd moeten worden.

Onder een familiale bewindvoerder verstaat men niet alleen familieleden, maar ook personen die een nauwe band onderhouden met de volmachtgever. Denk bijvoorbeeld aan een goede vriend of iemand die betrokken is bij de dagelijkse zorg. Daarnaast zal ook een professionele bewindvoerder kunnen worden aangesteld. Deze personen moeten voldoen aan specifieke opleidings- en kwaliteitsvereisten en zullen worden opgenomen in een nationaal register. Voor hun dienstverlening zal doorgaans een vergoeding verschuldigd zijn.

Wat met bestaande zorgvolmachten?

Wie vandaag al een zorgvolmacht heeft, hoeft niet meteen actie te ondernemen. Toch is het verstandig om na te gaan of de aangeduide volmachthouder ook onder de nieuwe regelgeving zal vallen.

Wanneer een bestaande zorgvolmacht een persoon aanwijst die vanaf 1 september 2027 niet meer aan de wettelijke voorwaarden voldoet, zal die zorgvolmacht geen uitwerking kunnen krijgen wanneer zij op dat moment in werking moet treden. In dat geval zal een nieuwe zorgvolmacht moeten worden opgesteld.

Zorgvolmacht laten aanpassen

Een zorgvolmacht kan in principe zelf worden opgesteld, op voorwaarde dat zij correct wordt ondertekend en geregistreerd. Die registratie kan gebeuren via het vredegerecht of via een notaris.

Toch kiezen de meeste mensen ervoor om hun zorgvolmacht via een notaris te laten opmaken of aanpassen. Zo bent u zeker dat het document voldoet aan alle wettelijke vereisten en afgestemd is op uw persoonlijke situatie. Bovendien is een notariële akte verplicht wanneer u uw volmachthouder de bevoegdheid wilt geven om bijvoorbeeld onroerend goed te verkopen of schenkingen te doen.

Tijdig laten nakijken

De nieuwe regels treden pas in werking op 1 september 2027, maar wie vandaag al een zorgvolmacht heeft, doet er goed aan deze tijdig te laten controleren. Zo vermijdt u dat uw zorgvolmacht later onverwacht geen uitwerking meer heeft op het moment dat u ze nodig hebt.

Vanaf 1 september 2027 zullen enkel familieleden, personen met een aantoonbare nauwe band of erkende professionele bewindvoerders nog als zorgvolmachthouder kunnen optreden. Voldoet de aangeduide persoon in uw huidige zorgvolmacht niet aan deze voorwaarden, dan zal een aanpassing noodzakelijk zijn. Het is daarom aangewezen om bestaande zorgvolmachten tijdig te laten herbekijken.

DISCLAIMER: Dit artikel werd gepubliceerd/voor het laatst gewijzigd op 10/09/2026 en werd opgesteld conform de op dat moment geldende wetgeving, rechtspraak, rechtsleer en interpretaties. Sinds voormelde datum kunnen er zich wijzigingen voordoen waardoor dit artikel verouderde informatie kan bevatten.

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief met fiscale updates en ondernemersnieuws.